صلصال: تحصیلات تان را در کجا آغاز کردید و در کجا ادامه دادید؟

اسحاق پویا: من تحصیلات ابتدایی خود را در منطقه تمام نموده ام و بعدا تحصیلات عالی خود را در ایران در حوزه تا سطوح عالیه ادامه دادم. به مدت 12 سال در انجا درس خواندم. به همین دلیل سال 1364  به ایران رفتم و سال گذشته برگشتم. البته دپلم هم دارم که مراحل ابتدایی اش را در افغانستان و ادامه اش را هم در ایران به پایان رساندم.

صلصال: در چه عرصه های تجربه دارید؟

اسحاق پویا: باید عرض کنم که شرایط زندگی من در انقلاب آغاز شد و از زمانی که من خود را شناختم همزمان شد با اشغال و تجاوز ارتش سرخ شوری. من از همان بحبوحه اول جهاد و مبارزه با همان سن کوچکی که داشتم به جهاد پیوستم. وقتی که در ایران هم برای ادامه تحصیل رفتم فارغ از مسایل سیاسی نبودم، یعنی در کنار درس، مراقب اوضاع و احوال افغانستان هم بودم. روی این جهت بعد از شهادت رهبر شهید در سال 73، ما همراهي یک تعداد از دانشجویان و طلبه های که دل و قلب شان برای افغانستان می طپید، ستاد تبلیغی رهبر شهید را در انجا بنیانگذاری کردیم. در سال 74 در شرایطي بسیار سخت و غربت مردم ما، به افغانستان امدیم و در کوی کینک یکاولنگ. در كنار مردم قرار گرفتيم. اين در  شرایطی بود که مردم و جبهه مقاومت شدیدا به کسانی که تحصیل کرده بودند، نیاز داشتند. دشمنان مردم ما هجوم آورده بودند. تا سال 77 مشغول کارهای فرهنگی و تبلیغی بودیم.

 بعد از ان که طالبان مسلط شد، وضعیت و شرایط برای ما در منطقه، بسیار خراب شد و ناگزیر شدیم دوباره به ایران برویم و تحصیلات خود را دوباره ادامه دهیم. تاسال 81 در انجا بودم و بعد از آن باز هم حب وطن و خاک دوستی ایجاب کرد که برگردم. بعد از این که به وطن برگشتم همیشه مصروف کارهای سیاسی، مصروف کارهای مردمی بودم. به عنوان مثال در سال 82 ما شورای ملیت هزاره را تاسیس کردیم و من مدت دوسال در این شورا فعالیت کردم. هدف از تاسیس این شورا حل مشکلات مردم بود.، بخصوص دو مسئله عمده که ما بسیار جدی آن را دنبال می کردیم؛ یکی تعدیل واحدهای اداری افغانستان که تاسیس ولایت دایکندی، با همکاری بزرگان ورهبران بسیار دلسوز، از دستاوردهای شورای ملیت هزاره بود.

صلصال: شورای ملیت هزاره توسط چه کسانی تشکیل شده بود؟

اسحاق پویا: این شورا توسط یک تعداد دوستان در بامیان و دایکندی و بهسود آغاز به فعالیت کرده و به زودی توسعه پیدا نمود. نماینده های غور، بامیان، بهسود، غزنی بعضا شرکت نموده بودند و از ارزگان و دایکندی نماینده حضو نداشت. این شورا که حدودا 50 تا 60 نفر عضو داشت و از لحاظ ترکیب کیفی  هم نسبتا خوب بود. 17-18 وزیر از کابینه موقت و ظاهر شاه و اقای کرزی را ملاقات كرديم، در رابطه با مشکلات اساسی مردم بحث صورت گرفت، اما به مرور زمان دیدیم که شورا از مسیر اصلی که خدمت به مردم  و رساندن پیام مردم به مسوولین بود، انحراف پیدا کرد، گرایشهای سمتی، قومی، منطقه ای، و حتی حزبی رو نماشد، من استعفای خود را از این شورا اعلام کردم.

صلصال: شم گفتید که مسوولیت کمیته روابط را به عهده دارید، در رابطه به مسوولیت ها و کارکردهای این کمیته کمی معلومات بیشتر بدهید؟

اسحاق پویا: همان طوری که قبلا اشاره کردم، برای روشن شدن استقامت کاری شورا و برای این که شورا بتواند کارنامه ی خود را به طور شفاف به مجلس گذارش بدهد، ما کمیته های را بوجود اوردیم و برای هریک ایین نامه کاری درست کردیم. کمیته روابط ان طوری که در طرزالعمل آن امده است و از نامش هم پیدا است، تامین کننده روابط شورا ولایتی با تمام ریاست های ولایت و تمام انجو ها و موسسات همکار، و بخشهای امنیتی هست که در ولایت بامیان حضور دارند.

در اغاز که شورای ولایتی افتتاح شد و در بامیان اغاز به کار کرد، با چالشها و مشکلات زیادی رو برو بود، دلیلش هم این بود که شورای ولایتی برای اولین بار در تاریخ حیات سیاسی و اداری کشور، بوجود امده بود و کسی آن را نمی شناخت، اما با تشکیل کمیته روابط ما تلاش کردیم که موضع، استراتژی و پلانهای شورای ولايتی را با همه در میان بگذاریم و برای ولایت هم گفتیم که شورای ولایتی برای تقابل در اینجا نیامده است بلکه حق ما است که به عنوان نماینده های مردم عملکرد های ولایت و حکومت را بررسی کنیم.

فعلا شورای ولایتی از طریق کمیته روابط جلسات بسیار منظم دارد. من به عنوان مسوول کمیته روابط در همه جلسات سکتوری که 9 سکتور در ولایت بامیان وجود دارد، شرکت می کنم. در جلسه کمیته انکشافی ولایتی که تحت رهبری خود والی صاحب است و ماه یک بار برگزار می شود، شرکت می کنم و نظریات مردم را انعکاس می دهم. همچنان با "پی آر تی"، حقوق بشر، یوناما، شورای علماي مرکز ولایت بامیان، شورای مردمی و شورای هماهنگی و سایر نهادهای اجتماعی، دينی و فرهنگی که وجود دارد، جلسات بسیار منظم داریم، ارتباطات ما بسیار خوب است.

صلصال: وضعیت معارف در بامیان چه گونه است و چه مشکلاتی عمده ی دارد؟

اسحاق پویا: یکی از اولویت های شورای ولایتی، ارتقا و رشد معارف است. شورای ولایتی همان طور که خود شما می دانید نه یک انجو است که معارف را تمویل کند و نه  صلاحیت اجرایی دارد ولی به عنوان نهاد منتخب مردمي، هميشه فریاد گر مشکلات مردم و رنجهای مردم است. معارف قشر  محروم است که اگر بخواهیم افغانستان مترقی و بالنده بسازیم و افغانستان بي نياز و انكشاف يافته داشته باشیم، باید این قشر را از متعلم تا استاد، کمک کنیم.

متاسفانه در بامیان که مرکز امن برای بازسازی است تا کنون هیچ گونه بازسازی و نوسازی كه جلب توجه كند، صورت نگرفته است. تمام عرصه های روند بازسازی و نوسازی بسیار کند بوده است و معارف هم يكي از نمونه هاي آن مي باشد. ولی اگر ما وضعیت فعلی را مقایسه کنیم با سالهای گذشته و با تاریخ گذشته، الحمدلله برااساس سعی و تلاش وزارت معارف و جامعه جهانی كه روی این مسئله توجه زیادي دارد، نسبتا در مرکز بامیان  و هم در ولسوالی ها، خوب است. اگرچه در این زمینه مشکلات زیادی هم وجود دارد ولی با گذشت زمان، در اینده نزدیک ما امیدوار هستیم که معارف از یک وضع مطلوب برخوردار شود.

صلصال: اگر کدام گفتنی داری؟

اسحاق پویا: تشکر! برای شما ارزوی موفقیت و برای مردم هم عزت مندی می خواهم.